Αλυσίδα, λάμα και λάδι αλυσοπρίονου: πότε και τι αλλάζουμε

Η αλυσίδα αλυσοπρίονου είναι το πρώτο αναλώσιμο που φθείρεται στη χρήση, αλλά δεν είναι το μόνο. Η λάμα, το λάδι αλυσίδας και το σωστό τρόχισμα επηρεάζουν άμεσα την απόδοση, την ασφάλεια και τη διάρκεια ζωής του αλυσοπρίονου.

Αν το αλυσοπρίονο δεν κόβει καθαρά, βγάζει ψιλό πριονίδι αντί για μεγαλύτερα ρινίσματα, τραβάει προς τη μία πλευρά ή ζορίζεται χωρίς λόγο, συνήθως το πρόβλημα ξεκινά από την αλυσίδα. Αν όμως η αλυσίδα φθείρεται γρήγορα, ζεσταίνεται υπερβολικά ή δεν κάθεται σωστά, τότε πρέπει να ελέγξετε και τη λάμα, τη λίπανση και τη σωστή συμβατότητα.

Στο Agroprisma μπορείτε να δείτε αναλώσιμα και εξαρτήματα μηχανημάτων και εργαλείων για τη σωστή συντήρηση του αλυσοπρίονου, από λάδια και εξαρτήματα μέχρι ανταλλακτικά για εργαλεία κοπής.

Τα 3 βασικά αναλώσιμα του αλυσοπρίονου

Κάθε αλυσοπρίονο, είτε είναι μπαταρίας, βενζίνης ή ρεύματος, χρειάζεται σωστή φροντίδα στα σημεία κοπής. Τα τρία βασικά που πρέπει να ελέγχετε είναι:

Αναλώσιμο	Πότε θέλει έλεγχο	Τι επηρεάζει
Αλυσίδα	Πριν από κάθε χρήση και μετά από δύσκολη κοπή	Ταχύτητα κοπής, ασφάλεια, καταπόνηση μοτέρ
Λάμα	Όταν η κοπή στραβώνει ή η αλυσίδα δεν πατά σωστά	Σταθερότητα κοπής, φθορά αλυσίδας, ομαλή λειτουργία
Λάδι αλυσίδας	Σε κάθε χρήση	Λίπανση, θερμοκρασία, διάρκεια ζωής λάμας και αλυσίδας

Το λάθος που γίνεται συχνά είναι να αλλάζουμε μόνο την αλυσίδα, ενώ η λάμα έχει ήδη φθαρεί ή η λίπανση δεν λειτουργεί σωστά. Έτσι η νέα αλυσίδα χαλάει γρηγορότερα και το εργαλείο συνεχίζει να μην κόβει όπως πρέπει.

Πότε αλλάζουμε αλυσίδα αλυσοπρίονου

Η αλυσίδα δεν αλλάζει μόνο όταν “σπάσει”. Στην πράξη, πρέπει να την αλλάξετε όταν δεν μπορεί πλέον να τροχιστεί σωστά, όταν έχει φθαρεί ανομοιόμορφα ή όταν δεν κόβει καθαρά ακόμα και μετά από σωστό ακόνισμα.

Σημάδια ότι χρειάζεται αλλαγή:

• το αλυσοπρίονο βγάζει πολύ ψιλό πριονίδι αντί για κανονικά ρινίσματα
• χρειάζεται να πιέζετε το εργαλείο για να κόψει
• η κοπή γίνεται αργή και κουραστική
• το αλυσοπρίονο τραβά προς τη μία πλευρά
• τα δόντια έχουν φαγωθεί πολύ από συνεχόμενα τροχίσματα
• υπάρχουν σπασμένα, ραγισμένα ή στραβωμένα δόντια
• η αλυσίδα έχει τεντώσει υπερβολικά και δεν ρυθμίζεται σωστά

Μια κοφτερή αλυσίδα πρέπει να “μπαίνει” στο ξύλο χωρίς να πιέζετε υπερβολικά. Αν νιώθετε ότι σπρώχνετε το αλυσοπρίονο αντί να κόβει μόνο του, κάτι δεν πάει καλά.

Πότε αρκεί τρόχισμα και πότε θέλει νέα αλυσίδα

Το τρόχισμα είναι απαραίτητο μέρος της συντήρησης. Δεν σημαίνει ότι κάθε στομωμένη αλυσίδα πρέπει να πεταχτεί. Αν τα δόντια έχουν αρκετό υλικό, αν δεν υπάρχουν σπασίματα και αν η αλυσίδα δεν έχει φθαρεί στραβά, ένα σωστό ακόνισμα μπορεί να επαναφέρει την απόδοση.

Το τρόχισμα αρκεί όταν:

• η αλυσίδα έχει απλώς στομώσει
• τα δόντια έχουν ακόμα αρκετό μήκος
• η φθορά είναι ομοιόμορφη
• δεν υπάρχουν εμφανείς ζημιές
• η αλυσίδα δεν έχει υπερβολικό τέντωμα

Χρειάζεται νέα αλυσίδα όταν:

• τα δόντια έχουν κοντύνει πολύ
• το τρόχισμα δεν βελτιώνει την κοπή
• η αλυσίδα έχει χτυπήσει πέτρα, μέταλλο ή χώμα και έχει σοβαρή φθορά
• υπάρχουν σπασμένοι οδηγοί ή σύνδεσμοι
• η αλυσίδα δεν μένει σωστά τεντωμένη

Για προϊόντα συντήρησης και σχετικά αξεσουάρ, μπορείτε να δείτε και την κατηγορία αξεσουάρ μηχανημάτων και εργαλείων.

Γιατί στομώνει γρήγορα η αλυσίδα

Η αλυσίδα αλυσοπρίονου δεν στομώνει μόνο επειδή “δούλεψε πολύ”. Συχνά στομώνει από λάθος χρήση.

Οι πιο συνηθισμένες αιτίες είναι:

• επαφή με χώμα κατά την κοπή κορμών στο έδαφος
• επαφή με πέτρα, σύρμα ή καρφί μέσα στο ξύλο
• ανεπαρκής λίπανση
• λάθος τέντωμα αλυσίδας
• κοπή βρώμικου ή πολύ σκληρού ξύλου
• πίεση του εργαλείου αντί για ομαλή κοπή
• χρήση λάθος αλυσίδας για τη λάμα ή το μοντέλο

Αν κόβετε ξύλα στο έδαφος, προσέξτε ιδιαίτερα να μην ακουμπήσει η αλυσίδα χώμα. Μερικά δευτερόλεπτα επαφής με χώμα μπορούν να στομώσουν γρήγορα μια κατά τα άλλα καλή αλυσίδα.

Πώς επιλέγουμε σωστή αλυσίδα αλυσοπρίονου

Η σωστή αλυσίδα πρέπει να ταιριάζει στο αλυσοπρίονο και στη λάμα. Δεν επιλέγουμε μόνο “μήκος”. Χρειάζεται να ταιριάζουν τα βασικά τεχνικά χαρακτηριστικά, όπως βήμα, πάχος οδηγού και αριθμός οδηγών.

Πριν αγοράσετε αλυσίδα, ελέγξτε:

• το μοντέλο του αλυσοπρίονου
• το μήκος της λάμας
• τα στοιχεία που αναγράφονται πάνω στη λάμα
• το βήμα της αλυσίδας
• το πάχος του οδηγού
• τον αριθμό οδηγών
• τον τύπο χρήσης, π.χ. κλάδεμα, καυσόξυλα, επαγγελματική κοπή

Αν δεν είστε σίγουροι, μην αγοράσετε “στο περίπου”. Η λάθος αλυσίδα μπορεί να μην εφαρμόζει σωστά, να βγαίνει από τη λάμα ή να φθείρει το εργαλείο. Είναι προτιμότερο να ελέγξετε το μοντέλο και τα στοιχεία της υπάρχουσας λάμας πριν επιλέξετε.

Αν χρειάζεστε νέο εργαλείο ή θέλετε να συγκρίνετε τύπους, δείτε συνολικά τα αλυσοπρίονα, ώστε να διαλέξετε μοντέλο με βάση τη χρήση και τη διαθεσιμότητα αναλώσιμων.

Πότε αλλάζουμε λάμα αλυσοπρίονου

Η λάμα αλυσοπρίονου φθείρεται σταδιακά, ειδικά αν η αλυσίδα δεν λιπαίνεται σωστά ή αν δουλεύετε συχνά με στομωμένη αλυσίδα. Μια φθαρμένη λάμα μπορεί να κάνει ακόμη και καινούρια αλυσίδα να κόβει άσχημα.

Σημάδια ότι η λάμα θέλει αλλαγή ή έλεγχο:

• η κοπή βγαίνει στραβή
• η αλυσίδα δεν πατά σωστά στο αυλάκι
• η λάμα έχει ανομοιόμορφη φθορά στις πλευρές
• η μύτη της λάμας έχει φθορά ή δεν κινείται σωστά
• η αλυσίδα ζεσταίνεται υπερβολικά
• η λάμα έχει γρέζια, στραβώματα ή εμφανείς ζημιές
• η αλυσίδα βγαίνει πιο εύκολα από το αυλάκι

Σε ελαφριά φθορά, μπορεί να βοηθήσει καθαρισμός του αυλακιού και αφαίρεση γρεζιών από τα πλαϊνά. Όταν όμως η λάμα έχει στραβώσει ή το αυλάκι έχει ανοίξει πολύ, χρειάζεται αντικατάσταση.

Πώς παρατείνουμε τη ζωή της λάμας

Η λάμα κρατά περισσότερο όταν δουλεύει με κοφτερή αλυσίδα, σωστή λίπανση και σωστό τέντωμα. Επίσης, καλό είναι να τη γυρίζετε περιοδικά, αν το επιτρέπει το μοντέλο, ώστε η φθορά να μοιράζεται πιο ομοιόμορφα στις δύο πλευρές.

Για καλύτερη διάρκεια ζωής:

• καθαρίζετε το αυλάκι της λάμας από πριονίδι και λάδι
• ελέγχετε την οπή λίπανσης
• μη δουλεύετε με στεγνή αλυσίδα
• μη σφίγγετε υπερβολικά την αλυσίδα
• μην πιέζετε το αλυσοπρίονο όταν η αλυσίδα έχει στομώσει
• γυρίζετε τη λάμα περιοδικά, όπου προβλέπεται
• αποθηκεύετε το εργαλείο καθαρό και στεγνό

Η λάμα και η αλυσίδα δουλεύουν μαζί. Αν το ένα έχει πρόβλημα, φθείρει και το άλλο.

Τι λάδι βάζουμε στο αλυσοπρίονο

Για τη λίπανση της αλυσίδας χρησιμοποιούμε ειδικό λάδι αλυσίδας αλυσοπρίονου. Δεν είναι σωστό να βάζουμε οποιοδήποτε λάδι υπάρχει στο συνεργείο ή στην αποθήκη, γιατί η αλυσίδα και η λάμα χρειάζονται λάδι με κατάλληλη πρόσφυση και συμπεριφορά κατά την κοπή.

Το λάδι αλυσίδας βοηθά:

• στη μείωση της τριβής
• στη μείωση της θερμοκρασίας
• στην προστασία της λάμας
• στη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής της αλυσίδας
• στην πιο ομαλή κοπή

Στο Agroprisma υπάρχουν επιλογές όπως το Λάδι Αλυσίδας Oregon και το Ορυκτό Λάδι Αλυσίδας Husqvarna Premium 5L, ανάλογα με τη χρήση και την προτίμηση του χρήστη.

Πώς καταλαβαίνουμε ότι δεν λιπαίνεται σωστά η αλυσίδα

Η κακή λίπανση είναι από τους πιο γρήγορους τρόπους να φθαρεί αλυσίδα και λάμα. Αν το αλυσοπρίονο δουλεύει “στεγνά”, ανεβαίνει η θερμοκρασία, αυξάνεται η τριβή και η κοπή γίνεται πιο δύσκολη.

Σημάδια κακής λίπανσης:

• η αλυσίδα ζεσταίνεται υπερβολικά
• η λάμα μαυρίζει ή δείχνει καμένη
• υπάρχει έντονη μυρωδιά από τριβή
• η αλυσίδα φθείρεται γρήγορα
• το αλυσοπρίονο δυσκολεύεται χωρίς προφανή λόγο
• δεν φαίνεται ίχνος λαδιού κατά τη λειτουργία

Πριν δουλέψετε, ελέγχετε πάντα αν υπάρχει λάδι στο δοχείο και αν η λίπανση γίνεται κανονικά. Αν το δοχείο γεμίζει αλλά η αλυσίδα μένει στεγνή, μπορεί να υπάρχει φραγή στην οπή λίπανσης ή πρόβλημα στο σύστημα παροχής.

Σωστό τέντωμα αλυσίδας: ούτε χαλαρή, ούτε υπερβολικά σφιχτή

Η αλυσίδα πρέπει να είναι σωστά τεντωμένη. Αν είναι πολύ χαλαρή, μπορεί να βγει από τη λάμα. Αν είναι υπερβολικά σφιχτή, φθείρει πιο γρήγορα τη λάμα, την αλυσίδα και το σύστημα κίνησης.

Ένας πρακτικός έλεγχος είναι να τραβήξετε ελαφρά την αλυσίδα από το κάτω μέρος της λάμας, με το εργαλείο σβηστό και ασφαλισμένο. Πρέπει να κινείται, αλλά να μην κρέμεται. Μετά τη ρύθμιση, ελέγξτε ξανά την κίνηση με το χέρι, πάντα με γάντια και χωρίς λειτουργία του εργαλείου.

Η αλυσίδα μπορεί να χρειαστεί ξανά ρύθμιση μετά από λίγη ώρα εργασίας, ειδικά αν είναι καινούρια. Οι νέες αλυσίδες συχνά “κάθονται” στην αρχή και θέλουν έλεγχο.

Διαφέρει η συντήρηση σε μπαταρίας, ρεύματος και βενζίνης;

Η συντήρηση της αλυσίδας, της λάμας και του λαδιού είναι απαραίτητη σε όλους τους τύπους αλυσοπρίονου. Η διαφορά είναι ότι τα βενζινοκίνητα έχουν επιπλέον ανάγκες κινητήρα, ενώ τα μπαταρίας και ρεύματος είναι πιο απλά από πλευράς μοτέρ.

Σε αλυσοπρίονα μπαταρίας, ελέγχετε κυρίως αλυσίδα, λάμα, λάδι, καθαρισμό και σωστή αποθήκευση μπαταρίας.

Σε αλυσοπρίονα βενζίνης, προστίθενται καύσιμο, φίλτρα, μπουζί, καρμπυρατέρ και γενικότερη συντήρηση κινητήρα.

Όμως το κοπτικό μέρος παραμένει κοινό: χωρίς κοφτερή αλυσίδα, σωστή λάμα και λάδι, κανένα αλυσοπρίονο δεν δουλεύει σωστά.

Πότε χρειάζεται τεχνικός έλεγχος

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου δεν αρκεί να αλλάξετε αλυσίδα ή να βάλετε λάδι. Αν το αλυσοπρίονο συνεχίζει να κόβει στραβά, αν η λίπανση δεν λειτουργεί ή αν η αλυσίδα βγαίνει συχνά από τη λάμα, χρειάζεται έλεγχος.

Απευθυνθείτε σε τεχνικό όταν:

• δεν είστε σίγουροι ποια αλυσίδα ταιριάζει
• η λάμα δείχνει στραβή ή πολύ φθαρμένη
• η λίπανση δεν λειτουργεί σωστά
• το αλυσοπρίονο κάνει ασυνήθιστο θόρυβο
• η αλυσίδα βγαίνει συχνά
• το εργαλείο έχει χτυπήσει ή έχει πέσει
• υπάρχει έντονη υπερθέρμανση

Ειδικά αν χρησιμοποιείτε το αλυσοπρίονο συχνά, ο περιοδικός τεχνικός έλεγχος μπορεί να προλάβει μεγαλύτερη ζημιά.

Τελικός πρακτικός οδηγός: τι αλλάζουμε και πότε

Αν το αλυσοπρίονο κόβει αργά αλλά η αλυσίδα έχει ακόμα δόντια σε καλή κατάσταση, ξεκινήστε με τρόχισμα. Αν δεν βελτιωθεί, αλλάξτε αλυσίδα.

Αν η κοπή στραβώνει, η αλυσίδα βγαίνει εύκολα ή η λάμα έχει εμφανή φθορά, ελέγξτε τη λάμα. Μην βάζετε συνεχώς νέες αλυσίδες πάνω σε φθαρμένη λάμα.

Αν η αλυσίδα ζεσταίνεται, η λάμα μαυρίζει ή υπάρχει έντονη τριβή, ελέγξτε άμεσα το λάδι και το σύστημα λίπανσης.

Για σωστή λειτουργία, το αλυσοπρίονο χρειάζεται τρία πράγματα μαζί: κοφτερή αλυσίδα, ίσια και καθαρή λάμα, και κατάλληλο λάδι αλυσίδας. Αν λείπει ένα από τα τρία, πέφτει η απόδοση και αυξάνεται η φθορά.

FAQ

Πότε αλλάζουμε αλυσίδα αλυσοπρίονου;

Αλλάζουμε αλυσίδα όταν δεν κόβει σωστά μετά από τρόχισμα, όταν τα δόντια έχουν φαγωθεί πολύ, όταν υπάρχουν σπασμένοι σύνδεσμοι ή όταν η αλυσίδα έχει τεντώσει τόσο που δεν ρυθμίζεται σωστά.

Πώς καταλαβαίνω ότι η αλυσίδα θέλει τρόχισμα;

Όταν το αλυσοπρίονο βγάζει ψιλό πριονίδι, κόβει αργά, θέλει πίεση ή τραβά προς τη μία πλευρά, η αλυσίδα πιθανότατα θέλει τρόχισμα ή έλεγχο.

Τι λάδι βάζω στο αλυσοπρίονο;

Για τη λάμα και την αλυσίδα χρησιμοποιούμε ειδικό λάδι αλυσίδας αλυσοπρίονου. Δεν χρησιμοποιούμε τυχαίο λάδι, γιατί χρειάζεται σωστή πρόσφυση και προστασία από τριβή και θερμοκρασία.

Πότε αλλάζουμε λάμα αλυσοπρίονου;

Αλλάζουμε λάμα όταν έχει στραβώσει, όταν το αυλάκι έχει φθαρεί πολύ, όταν η αλυσίδα δεν πατά σωστά ή όταν η κοπή βγαίνει στραβή παρά τη σωστή αλυσίδα και το σωστό τρόχισμα.

Γιατί βγαίνει η αλυσίδα από το αλυσοπρίονο;

Συνήθως βγαίνει λόγω λάθος τεντώματος, φθαρμένης λάμας, λάθος αλυσίδας ή φθοράς στους οδηγούς. Αν συμβαίνει συχνά, χρειάζεται έλεγχος πριν συνεχίσετε τη χρήση.

Πόσο συχνά βάζω λάδι αλυσίδας;

Ελέγχετε το λάδι πριν από κάθε χρήση και συμπληρώνετε όταν χρειάζεται. Η αλυσίδα δεν πρέπει να δουλεύει στεγνή, γιατί φθείρει γρήγορα τη λάμα και την ίδια την αλυσίδα.