Κλάδεμα βερικοκιάς: πότε γίνεται σωστά
Η βερικοκιά είναι από τα πιο παραγωγικά οπωροφόρα δέντρα, όμως χρειάζεται σωστό και συστηματικό κλάδεμα για να παραμένει υγιής και να δίνει σταθερή παραγωγή κάθε χρόνο.
Σε αντίθεση με άλλα καρποφόρα δέντρα, η βερικοκιά χαρακτηρίζεται από έντονη βλάστηση και χρειάζεται ετήσιο κλάδεμα για να εξισορροπεί τη ζωηρότητά της με την παραγωγή καρπών. Με το σωστό κλάδεμα εξασφαλίζουμε καλύτερο φωτισμό, καλύτερο αερισμό, μεγαλύτερα και πιο ποιοτικά βερίκοκα και μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών.
Πότε γίνεται το κλάδεμα της βερικοκιάς
Η καλύτερη εποχή για το βασικό κλάδεμα της βερικοκιάς είναι από τον Δεκέμβριο μέχρι και τον Φεβρουάριο, όταν το δέντρο βρίσκεται σε λήθαργο και δεν έχει ακόμη ξεκινήσει η έντονη κυκλοφορία χυμών. Σε περιοχές με ισχυρούς παγετούς, καλό είναι να περιμένουμε μέχρι να περάσουν τα πολύ χαμηλά κρύα ώστε να μην επηρεαστούν οι φρέσκες τομές. Σε πολύ ψυχρές περιοχές, αρκετοί παραγωγοί επιλέγουν να κλαδεύουν ακόμη αργότερα, κοντά στο στάδιο της πτώσης των πετάλων, για να περιορίσουν τις ζημιές από τον παγετό.
Σε αρκετές περιπτώσεις εφαρμόζεται και ένα ελαφρύ συμπληρωματικό κλάδεμα μετά τη συγκομιδή, στα τέλη του καλοκαιριού ή στις αρχές του φθινοπώρου. Αυτό βοηθά στον περιορισμό της υπερβολικής βλάστησης και διευκολύνει το χειμερινό κλάδεμα.
Τι είδη κλαδέματος κάνουμε στη βερικοκιά
Στη βερικοκιά εφαρμόζουμε κυρίως δύο είδη κλαδέματος:
- κλάδεμα διαμόρφωσης στα πρώτα χρόνια
- κλάδεμα καρποφορίας στα μεγαλύτερα δέντρα
Το κλάδεμα διαμόρφωσης γίνεται στα πρώτα 2 έως 3 χρόνια μετά τη φύτευση και έχει στόχο να δώσει στο δέντρο ένα σωστό και ανθεκτικό σχήμα. Το πιο συνηθισμένο σχήμα είναι το ανοιχτό κύπελλο με 3 βασικούς βραχίονες που σχηματίζουν γωνία περίπου 50 έως 60 μοιρών με τον κορμό. Κάθε βασικός βραχίονας φέρει δύο καλά σχηματισμένους δευτερεύοντες κλάδους, σε διαφορετικά ύψη και αντίθετες κατευθύνσεις, ώστε να υπάρχει ισορροπία και καλός φωτισμός.
Σε επαγγελματικές φυτεύσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί και το σύστημα της αμφίπλευρης παλμέτας ή ο κεντρικός άξονας, ειδικά όταν χρησιμοποιούνται πιο πυκνές φυτεύσεις. Αυτά τα σχήματα διευκολύνουν τις καλλιεργητικές εργασίες και τη συγκομιδή.
Το κλάδεμα διαμόρφωσης πρέπει να γίνεται σταδιακά και με ελαφριές επεμβάσεις, ώστε να μη σοκάρεται το νεαρό δέντρο και να μπει πιο γρήγορα σε παραγωγή.
Πού καρποφορεί η βερικοκιά
Η βερικοκιά καρποφορεί κυρίως σε μικρούς βλαστούς μήκους 3 έως 5 εκατοστών, που ονομάζονται λογχοειδή ή «μπουκέτα Μαΐου». Αυτοί οι βλαστοί έχουν παραγωγική ζωή περίπου 3 έως 4 χρόνια και αποτελούν τα βασικά σημεία καρποφορίας του δέντρου.
Εκτός από τα μπουκέτα Μαΐου, καρποφορία μπορεί να έχουμε και σε λεπτοκλάδια μήκους 15 έως 30 εκατοστών που φέρουν κυρίως ανθοφόρους οφθαλμούς, αλλά και σε μικτούς βλαστούς που φέρουν τόσο ανθοφόρους όσο και ξυλοφόρους οφθαλμούς. Για αυτό το λόγο, δεν πρέπει να αφαιρούμε υπερβολικά πολύ από το νεαρό καρποφόρο ξύλο.
Ποια κλαδιά κόβουμε
Κατά το κλάδεμα της βερικοκιάς αφαιρούμε πρώτα:
- ξερά και σπασμένα κλαδιά
- άρρωστα ή προσβεβλημένα κλαδιά
- λαίμαργους και πολύ κατακόρυφους βλαστούς
- κλαδιά που διασταυρώνονται ή τρίβονται μεταξύ τους
- βλαστούς που μεγαλώνουν προς το εσωτερικό του δέντρου
- παραφυάδες που βγαίνουν χαμηλά από τη βάση
- κλαδιά που μεγαλώνουν προς τα κάτω
- πολύ πυκνά σημεία που εμποδίζουν τον αερισμό και τον φωτισμό
Στόχος είναι να κρατήσουμε ένα ανοιχτό και καλά φωτισμένο δέντρο. Όταν η κόμη είναι πολύ πυκνή, αυξάνεται η υγρασία και δημιουργούνται συνθήκες που ευνοούν μυκητολογικές ασθένειες και κακή ποιότητα καρπών. Περίπου το 25% των κλαδιών του δέντρου αφαιρείται συνήθως σε κάθε ετήσιο κλάδεμα.
Δεν πρέπει όμως να κάνουμε υπερβολικά αυστηρό κλάδεμα. Η βερικοκιά είναι ευαίσθητη στις πολύ μεγάλες τομές και στο υπερβολικό αφαίρεμα ξύλου, γιατί μπορεί να εμφανίσει εκροή κόμμεος και να γίνει πιο ευάλωτη σε ασθένειες.
Πώς γίνεται σωστά το κλάδεμα
Οι τομές πρέπει να είναι καθαρές και λοξές ώστε να απομακρύνεται το νερό της βροχής και να επουλώνονται πιο εύκολα.
Κάθε τομή καλό είναι να γίνεται περίπου μισό εκατοστό πάνω από έναν οφθαλμό και σε αντίθετη γωνία 45 μοιρών από αυτόν. Έτσι, αποφεύγουμε την ξήρανση του οφθαλμού και εξασφαλίζουμε καλύτερη ανάπτυξη του νέου βλαστού.
Για λεπτά κλαδιά χρησιμοποιούμε ψαλίδι κλαδέματος, ενώ για πιο χοντρά κλαδιά χρειάζεται κλαδευτικό πριόνι. Χρήσιμα είναι επίσης τα μαχαίρια εμβολιασμού για πιο λεπτές διορθώσεις. Πριν ξεκινήσουμε, απολυμαίνουμε πάντα τα εργαλεία κλαδέματος για να μειώσουμε τον κίνδυνο μετάδοσης ασθενειών από δέντρο σε δέντρο. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε οινόπνευμα, απολυμαντικό ή διάλυμα χλωρίνης 2% έως 10%.
Σε μεγάλες τομές, ειδικά πάνω από 2 με 3 εκατοστά, είναι καλό να εφαρμόζουμε πάστα εμβολιασμού ή επουλωτικό πληγών για να προστατεύσουμε το δέντρο από μύκητες και βακτήρια.
Τι σχήμα δίνουμε στη βερικοκιά
Το πιο συνηθισμένο σχήμα για τη βερικοκιά είναι το κυπελλοειδές.
Με αυτό το σχήμα, ο κορμός διαμορφώνεται σε ύψος περίπου 40 έως 60 εκατοστών σε βραχύκορμες μορφές ή μέχρι 1 μέτρο σε πιο ψηλά δέντρα, και πάνω του επιλέγονται 3 βασικοί βραχίονες που ανοίγουν προς τα έξω. Το εσωτερικό του δέντρου παραμένει ανοιχτό και το φως φτάνει πιο εύκολα σε όλη την κόμη.
Στα μεγαλύτερα δέντρα, διατηρούμε τη βερικοκιά σε σχετικά χαμηλό ύψος ώστε να γίνεται ευκολότερα η συγκομιδή των καρπών και οι καλλιεργητικές εργασίες.
Καλοκαιρινό κλάδεμα και αραίωμα καρπών
Σε ζωηρές βερικοκιές μπορεί να γίνει και ένα ελαφρύ καλοκαιρινό κλάδεμα στις αρχές του καλοκαιριού, συνήθως τον Ιούνιο.
Οι πολύ δυνατοί βλαστοί ενός έτους μπορούν να μειωθούν περίπου στο μισό, ενώ οι πιο αδύναμοι βλαστοί δεν πρέπει να μειώνονται περισσότερο από το ένα τρίτο του μήκους τους. Με αυτό τον τρόπο ενισχύεται ο σχηματισμός νέων καρποφόρων οφθαλμών και αποφεύγεται η πρόωρη γήρανση του δέντρου.
Σε δέντρα με πολύ μεγάλη παραγωγή, βοηθά επίσης το αραίωμα καρπών την άνοιξη. Συνήθως αφήνουμε απόσταση περίπου 3 έως 5 εκατοστών ανάμεσα στους καρπούς πάνω στο ίδιο κλαδί, ώστε να αποκτήσουμε μεγαλύτερα και πιο ποιοτικά βερίκοκα.
Τι κάνουμε μετά το κλάδεμα
Μετά το κλάδεμα, απομακρύνουμε όλα τα κομμένα κλαδιά από τη βάση του δέντρου ώστε να μην παραμένουν εστίες ασθενειών ή εντόμων.
Μπορούμε επίσης να κάνουμε έναν προληπτικό ψεκασμό με χαλκούχο σκεύασμα ή βορδιγάλειο πολτό, ειδικά όταν υπάρχει αυξημένη υγρασία ή κίνδυνος μυκητολογικών και βακτηριακών ασθενειών. Παράλληλα, μια σωστή λίπανση και ένα επαρκές πότισμα βοηθούν το δέντρο να ανακάμψει πιο γρήγορα και να βγάλει νέα υγιή βλάστηση.
Συχνά λάθη στο κλάδεμα της βερικοκιάς
Ένα από τα πιο συχνά λάθη είναι το υπερβολικά αυστηρό κλάδεμα. Αν αφαιρέσουμε πάρα πολλά κλαδιά, το δέντρο θα βγάλει υπερβολική νέα βλάστηση και μπορεί να μειωθεί η καρποφορία του.
Επίσης, λάθος είναι να αφήνουμε πολύ πυκνό το εσωτερικό της κόμης, γιατί μειώνεται ο φωτισμός και αυξάνεται η υγρασία. Άλλο συχνό λάθος είναι να γίνονται μεγάλες τομές χωρίς καθαρά εργαλεία ή χωρίς προστασία σε περιόδους βροχής και υγρασίας.
Συχνά παραμελούμε και την αφαίρεση των λαίμαργων βλαστών, οι οποίοι καλό είναι να αφαιρούνται 2 έως 3 φορές μέσα στη χρονιά όσο είναι ακόμη μικροί.
FAQ
Πότε κλαδεύουμε τη βερικοκιά;
Συνήθως από τον Δεκέμβριο μέχρι τον Φεβρουάριο, όταν το δέντρο βρίσκεται σε λήθαργο. Σε πολύ ψυχρές περιοχές μπορούμε να καθυστερήσουμε λίγο το κλάδεμα για να αποφύγουμε ζημιές από τον παγετό.
Πόσο συχνά χρειάζεται κλάδεμα η βερικοκιά;
Η βερικοκιά χρειάζεται ετήσιο κλάδεμα, γιατί έχει έντονη βλάστηση και πρέπει να ανανεώνεται συνεχώς το καρποφόρο ξύλο της.
Ποιο είναι το καλύτερο σχήμα για τη βερικοκιά;
Το κυπελλοειδές σχήμα θεωρείται το πιο κατάλληλο για ερασιτεχνικούς κήπους, γιατί προσφέρει καλύτερο φωτισμό και πιο εύκολη συγκομιδή.
Πρέπει να βάζουμε πάστα στις μεγάλες τομές;
Ναι, ειδικά σε μεγάλες τομές πάνω από 2 έως 3 εκατοστά, γιατί βοηθά στην προστασία από μύκητες και βακτήρια.
